नवी दिल्ली:
सामान्य लोकांच्या खिशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमती का घसरत आहेत. सरकारने अलीकडेच विशेष अतिरिक्त उत्पादन शुल्क (एसएईडी) वाढविली आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतींमध्ये अबकारी शुल्क प्रति लिटर 2-2 रुपये दराने जाहीर केले गेले आहे. जरी ग्राहक त्यास थेट मारणार नाहीत, परंतु यामुळे सरकारला 5,000,००० ते, 000,००० कोटी रुपयांचे अतिरिक्त उत्पन्न मिळेल, जे एलपीजीवरील नुकसानीस कारणीभूत ठरेल.
केंद्रीय पेट्रोलियमचे मंत्री हार्दीपसिंग पुरी यांच्या म्हणण्यानुसार, एलपीजीवरील अंडर रिकओव्हरसाठी तेल कंपन्यांना कव्हर करण्यासाठी ही चरण घेण्यात आली आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील कच्च्या तेलाच्या किंमती प्रति बॅरल -63-64 डॉलरवर खाली आल्या तेव्हा हा निर्णय घेण्यात आला आहे, जो मार्चच्या अखेरीस प्रति बॅरल $ 77 होता.
पण मोठा प्रश्न असा आहे की जेव्हा कच्च्या तेलाच्या किंमती इतक्या खाली आल्या आहेत, तर पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमती भारतात प्रति लिटर and and आणि 88 रुपये का राहतात? यामागील कारणे काय आहेत हे जाणून घेऊया.
उत्तर आहे- कर आणि कर्तव्य.
दिल्लीत पेट्रोलची किंमत प्रति लिटर 94.77 रुपये आहे, त्यापैकी वास्तविक बेस किंमत फक्त 55.09 रुपये आहे. उर्वरित 40 रुपये कर आणि इतर शुल्कावर जातात.
पेट्रोल ब्रेकअप (दिल्लीत):
- बेस किंमत:. 55.09
- मूलभूत उत्पादन शुल्क: ₹ 1.4
- रस्ता आणि इन्फ्रा सेस: ₹ 5
- अ‍ॅग्री इन्फ्रा सेस: ₹ 2.5
- विशेष अतिरिक्त उत्पादन शुल्क: ₹ 5
- कमिशन: 39 4.39
- व्हॅट: ₹ 15.4
- एकूण किंमत:. 94.77
त्याचप्रमाणे, डिझेलची किंमत प्रति लिटर 87.67 रुपये आहे, त्यापैकी बेस किंमत केवळ 56.03 रुपये आहे. म्हणजेच उर्वरित 31.64 रुपये कर आणि कर्तव्यात जातात.
डिझेल ब्रेकअप (दिल्लीमध्ये):
- बेस किंमत: .0 56.03
- मूलभूत उत्पादन शुल्क: ₹ 1.8
- रस्ता आणि इन्फ्रा सेस: ₹ 4
- अ‍ॅग्री इन्फ्रा सेस: ₹ 2
- विशेष अतिरिक्त उत्पादन शुल्क: ₹ 8
- कमिशन: ₹ 3.82
- व्हॅट: ₹ 12.05
- एकूण किंमत: .6 87.67
या संपूर्ण प्रणालीमध्ये कर सर्वाधिक आहे, जो मध्य आणि राज्य सरकारांनी लादला आहे. विशेष गोष्ट अशी आहे की एसएईडीचे सर्व पैसे केंद्र सरकारकडे जातात आणि ते राज्यांसह सामायिक केले जात नाही, तर मूलभूत उत्पादन शुल्क सामायिक केले जाते.
मागील वर्षांमध्ये, केंद्र सरकारने बर्‍याच वेळा उत्पादन शुल्क आकारून किंमतींचा फायदा घेतला आहे. नोव्हेंबर २०१ and ते जानेवारी २०१ between दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्चे तेल स्वस्त झाले असले तरी केंद्राने 9 पट जास्त कमाई केली.
आता, सरकारचे म्हणणे आहे की ग्राहकांवर ओझे होणार नाही, परंतु वास्तविकता अशी आहे की पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतीचा एक मोठा भाग सरकारच्या खिशात कर म्हणून आहे. सामान्य माणसाच्या खिशातून प्रत्येक लिटरवरील सुमारे 40% कपात केवळ कराच्या रूपात असते. तज्ञांचा असा विश्वास आहे की जर काही सवलत करात दिली गेली तर इंधनाचे दर कमी केले जाऊ शकतात, ज्यामुळे महागाई देखील नियंत्रित होईल. परंतु सरकारचा असा युक्तिवाद आहे की हा महसूल पायाभूत सुविधा आणि अनुदानासारख्या आवश्यक भागात खर्च केला जातो.
हेही वाचा:- पेट्रोल आणि डिझेलवरील सरकारचे उत्पादन शुल्क वाढले परंतु तेलाच्या किंमती वाढणार नाहीत
मुख्य संपादक : – इमरान शेख
