इंडिया बॉक्स चौथ्या लार्ज इकॉनॉमी: जगातील चौथ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनण्यासाठी भारताने अधिकृतपणे जपानला मागे टाकले आहे. एनआयटीआय कमिशनचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी बीव्हीआर सुब्रमण्यम यांनी शनिवारी, 25 मे रोजी आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (आयएमएफ) आकडेवारीचा हवाला देऊन सांगितले. सुब्रमण्यम म्हणाले, “फक्त अमेरिका, चीन आणि जर्मनी आहेत, जे भारतापेक्षा मोठे आहेत आणि नियोजित योजनेपेक्षा मोठी आहेत, जर आपण त्यावर देखरेख केली तर आम्ही २.5–3 वर्षांत तिसर्‍या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था आहोत.”
आयएमएफचे आकडे काय सांगत आहेत आणि आर्थिक वातावरण भारताला कसे अनुकूल आहे हे येथे समजून घेण्याचा प्रयत्न करूया. त्याच वेळी, आम्ही जीडीपीच्या आकारानुसार चौथ्या स्थानावर पोहोचणे योग्य आहे की नाही हे पाहण्याचा प्रयत्न करू किंवा दरडोई उत्पन्नाच्या आघाडीवर काम करण्याची गरज आहे.
आयएमएफ आकडेवारी काय सांगत आहेत?
आयएमएफचा आकडेवारी दर्शवित आहे की भारत लवकरच जर्मनीला मागे सोडेल आणि अर्थव्यवस्थेच्या आकाराच्या दृष्टीने (जीपीडीची तुलना करून) जगातील तिसर्‍या क्रमांकावर पोहोचेल. एप्रिलमध्ये प्रकाशित झालेल्या आयएमएफच्या जागतिक आर्थिक दृष्टिकोनाच्या ताज्या अहवालानुसार, भारताच्या नाममात्र जीडीपीने वित्तीय वर्ष 2026 साठी 4,187.017 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. हे जपानच्या संभाव्य जीडीपीपेक्षा किंचित जास्त आहे, अंदाजे 4,186.431 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स.
दुसरीकडे, जर सध्याची किंमत (नाममात्र) जीडीपीच्या आधारे आयएमएफच्या सध्याच्या चार्टकडे पहात असेल तर हे स्पष्ट आहे की भारत 2 ते 2.5 वर्षात जर्मनीला मागे ठेवेल. (खाली आयएमएफ चार्ट पहा)
महत्त्वाचे म्हणजे 2024 पर्यंत भारत जगातील पाचव्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था होती. पण आता भारत अधिकृतपणे चौथ्या स्थानावर आला आहे.
आर्थिक वातावरण भारताला अनुकूल कसे दिसते?
जानेवारी २०२25 मध्ये, आयएमएफने आर्थिक वर्ष २ and आणि २ for साठी भारताच्या जीडीपीच्या वाढीचा दर .5..5 टक्के असा अंदाज लावला होता. त्याच वेळी, आरबीआयनेही आर्थिक वर्ष २०२25 साठी जीडीपीच्या वाढीचा दर .5..5 टक्के दराचा अंदाज लावला आहे. या आशावादी अंदाजाचे श्रेय विशेषत: ग्रामीण भागात वाढलेल्या घरगुती खर्चास दिले गेले आहे, जे उच्च शेतीच्या उत्पन्नामुळे आणि शासकीय मदत कार्यक्रमांद्वारे प्रेरित आहे. २०२25 च्या सुरूवातीस, जगातील जीडीपी क्रमवारीत भारत 5th व्या क्रमांकावर होता परंतु आता तो अधिकृतपणे चौथ्या स्थानावर आहे. देशाची अर्थव्यवस्था विविध आणि वेगाने वाढत आहे, माहिती तंत्रज्ञान, सेवा, शेती आणि उत्पादन यासारख्या प्रमुख क्षेत्रांद्वारे चालविली जाते. दुसरीकडे, जर आपण जर्मनीकडे पाहिले तर ती एक विकसित अर्थव्यवस्था आहे आणि जीडीपीमध्ये भारतासारख्या वाढीस तेथे आणणे शक्य नाही.
फक्त जीडीपी वाढ पुरेसे आहे का?
जागतिक स्तरावर भारतीय अर्थव्यवस्था आता पहिल्या चार सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक आहे आणि वेगाने विस्तारत आहे. तथापि, असे असूनही, ते इतर आसपासच्या देशांच्या दरडोई उत्पन्नाच्या आघाडीवर संघर्ष करीत आहे. भारताची जीडीपी मोठी आहे परंतु त्याची लोकसंख्या त्यापेक्षा मोठी आहे. यामुळे, देश अजूनही दरडोई जीडीपीपेक्षा मागे आहे. दरडोई जीडीपीच्या बाबतीत भारत अमेरिका, चीन, जर्मनी आणि जपानच्या खाली आहे. आपण हे खाली जागतिक बँकेच्या आलेखात स्पष्टपणे पाहू शकता.
पण इथेही भारतासाठी एक चांगले चिन्ह आहे. खरेदी पॉवर पॅरिटी (पीपीपी) च्या आधारे भारताचे दरडोई जीडीपी पहिल्या पाच अर्थव्यवस्थेच्या खाली असले तरी, अलीकडील दशकांतील देशाने फरक कमी केला आहे. १ 1990 1990 ० ते २०२ between या कालावधीत भारतातील दरडोई जीडीपीची सरासरी 7.7 टक्के वाढ झाली आहे. जर्मनीमध्ये जपान आणि अमेरिकेत 9.9 टक्के, २.8 टक्के वाढ झाली आहे. केवळ चीन केवळ 10.3 टक्के वेगाने भारतापेक्षा वेगाने पुढे गेली आहे.
असेही वाचा: भारत जपानला मागे टाकणारी चौथी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनली: निती आयओगचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सुब्रह्मण्याम
मुख्य संपादक : – इमरान शेख
